Op
getreiter en gepest op de werkvloer rust een taboe. Volwassen werknemers lopen
niet te koop met het feit dat ze structureel worden gepest. Volgens een
onderzoek van TNO uit 2014, zijn een half miljoen werknemers in Nederland
slachtoffer van milde tot ernstige pesterijen op het werk. Er heerst een taboe
rondom dit onderwerp, vandaar dat maar liefst 77% van de ondervraagden min of
meer het probleem van pesten op het werk ontkent of bagatelliseert.

Uit een onderzoek door IPSOS
(Marktonderzoeksbureau) in samenwerking met ‘Viking het blog voor de slimme
ondernemer’ blijkt dat werkgevers nauwelijks maatregelen treffen om pesten op
de werkvloer aan te pakken. Terwijl er in 2014 een half miljoen werknemers op
het werk werden gepest.

Wat is pesten

In de
toelichting op de Arbowet staat de volgende omschrijving:

“Onder pesten wordt verstaan alle vormen van intimiderend gedrag
met een structureel karakter, van een of meerdere werknemers (collega’s,
leidinggevenden) gericht tegen een werknemer of een groep van werknemers die
zich niet kan of kunnen verdedigen tegen dit gedrag. Een belangrijk element
aangaande pesten op het werk is de herhaling van die gedraging in de tijd. Het
gaat bij pesten dus niet om een eenmalige gedraging. Dit gedrag uit zich op
verschillende manieren maar in het bijzonder door woorden, gebaren, handelingen
of bedreigingen.”

Bovenstaande omschrijving geeft globaal aan wat
pesten kan inhouden. We spreken van pestgedrag indien:

·
de persoon het mikpunt van anderen is geworden

·
de gepeste persoon moeite heeft zich te verdedigen en wordt onderdrukt

·
de persoon structureel wordt buitengesloten, uitgescholden, geïntimideerd,
aangevallen en vernederd

·
er bewust (belangrijke) informatie voor de gepeste persoon wordt
achtergehouden

·
het pesten minstens een keer per week plaatsvindt, gedurende een lange
periode (minstens zes maanden)

Voorbeelden van pestgedrag op de werkvloer

Pesten
op de werkvloer komt in verschillende soorten voor. De een is opvallend en
zichtbaar de ander is minder in het oog springend en gebeurt onderhuids of
wordt afgedaan als een geintje. De pestmethoden die bij volwassenen het meest
voorkomen zijn:

Sociaal isoleren
Iemand bewust buitensluiten. De gepeste collega
wordt niet meegevraagd voor een borreltje of lunch met collega’s en wordt
onthouden van belangrijke informatie en de pester(s) fluisteren en lachen in
zijn/haar gezelschap.

Belachelijk maken en roddelen
Over de gepeste persoon worden negatieve dingen
gezegd en deze werknemer wordt bespot vanwege zijn hobby’s, privéleven,
uiterlijk of seksuele voorkeur.

Intimideren en (be)dreigen
Voorbeelden van bedreigend pestgedrag is
schelden en opmerkingen plaatsen in de trant van: ‘je werkt hier niet lang
meer’, ‘we pakken je na het werk’, ‘als we met jou klaar zijn, dan …’, ‘ik
zal ervoor zorgen dat je ontslagen wordt’, enzovoort.

Het taboe op pesten

Pesten op
het werk is een onderschat maar groot probleem. Collega’s weten over het
algemeen heel goed wat er speelt op de werkvloer en weten ook wie de pesters
zijn en wie de slachtoffers. Toch doen de meeste collega’s en leidinggevenden
hier niets aan, ze houden hun mond en sluiten hun ogen voor deze moeilijke
kwestie.

De slachtoffers van pesten raken gedemotiveerd,
verliezen de lust om te werken, kunnen last krijgen van werkgerelateerde
stresskenmerken (extreme vermoeidheid, spierpijn, hoofdpijn, irritaties,
maag-en darmklachten, hartkloppingen, slaapproblemen, transpireren,
gespannenheid en somberheid) met een mogelijke burn-out in het vooruitzicht.

Hoe
komt het dat er een taboe heerst op pesten op het werk

·
Schaamtegevoelens, zowel bij het slachtoffer als bij de pester(s). ‘Wij
zijn immers volwassen professionals’ en die gedragen zich niet zo kinderlijk.

·
Schaamtegevoelens bij het slachtoffer dat het zover heeft kunnen komen en
dat hij/zij niet in staat is zich hiertegen te verweren.

·
Het slachtoffer van pesten legt de schuld vaak neer bij zichzelf, ‘er zal
wel iets mis met mij zijn, ik doe het niet goed’.

·
Het slachtoffer zal het gepest niet snel bespreekbaar maken uit schaamte,
onzekerheid en ziet dit als een zwaktebod.

·
Het slachtoffer is bang dat het bespreekbaar maken van de pesterijen,
uiteindelijk ten koste van zijn/haar baan zal gaan.

·
Collega’s zeggen niets over het getreiter omdat zij bang zijn om ook
slachtoffer te worden van pesterijen.

·
Collega’s zijn bang als ze zich met de kwestie gaan bemoeien, dit negatieve
consequenties kan hebben voor hun loopbaan.

·
Collega’s zijn bang als ze het opnemen voor het slachtoffer, dat zij door
andere collega’s zullen worden buitengesloten.

Pesten op de werkvloer: de cijfers

De
onderstaande cijfers komen voort uit het onderzoek door IPSOS, in samenwerking
met ‘Viking het blog voor de slimme ondernemer’ en zijn geënt op cijfers van
TNO uit 2014. Zij stellen dat:

·
500.000 werknemers zijn jaarlijks slachtoffer van pesterijen op het werk

·
tussen de 80.000 en 100.000 werknemers worden structueel aan pesterijen
onderworpen

·
jaarlijks worden, door de pestcultuur, 4 miljoen extra verzuimdagen
opgenomen door de slachtoffers

·
dit kost het bedrijfsleven jaarlijks 900 miljoen euro aan loondoorbetaling

·
slechts een kwart van de collega’s meldt het pestgedrag aan een manager

·
32% van de ondervraagde bedrijven hebben geen pestprotocol en treffen geen
maatregelen

·
slechts 11% sanctioneert pesters (waarschuwing, schorsing, ontslag)

Waarom pest een pester eigenlijk

Pesten
geeft de pester een gevoel van macht. Hij/zij pest vanuit onzekerheid en
jaloezie. De pester kan zich bedreigd voelen door mensen die in zijn/haar ogen
anders, beter, intelligenter of aantrekkelijker zijn. De pester heeft het
gevoel minder gewaardeerd te worden en voelt zich minderwaardig. Deze negatieve
gevoelens moet de pester voor zichzelf compenseren en uit dat door te pesten.
De pester voelt zich (weer) groot en machtig. Dikwijls zijn de pesters
voormalige slachtoffers van treiterijen.

Wat kunnen bedrijven doen tegen pestgedrag?

Het
getreiter en gepest op de werkvloer is niet alleen nadelig voor het
slachtoffer, het heeft ook schadelijke effecten op de bedrijfscultuur an sich.
Het personeel gaat, in een bedrijf waar een pestcultuur hangt, met minder
plezier naar het werk en werkt minder efficiënt. De pestcultuur kan leiden tot
een hoog ziekteverzuim en een groot personeelsverloop. Wat kan een werkgever
doen:

·
een pestprotocol opstellen, welke onderdeel is van de arbeidsovereenkomst

·
een vertrouwenspersoon binnen het bedrijf aanstellen

·
voorlichting geven over pesten (sinds 1994 vallen pesten en seksuele
intimidatie onder de Arbo-wet)

·
een klachtenprocedure invoeren, personeel moet weten waar zij terecht
kunnen

·
cursussen of trainingen, bijvoorbeeld een assertiviteitscursus, aan
werknemers aanbieden

·
leidinggevende moeten hun verantwoordelijkheid nemen en pesters aanspreken
op hun gedrag en hier consequenties aan verbinden

Het moet voor werknemers duidelijk worden bronwat
hun rechten als slachtoffer zijn en hoe er samen met het management naar een
oplossing gezocht kan worden, desnoods met mentale ondersteuning door
bijvoorbeeld een coach en/of juridische ondersteuning.

bron:https://mens-en-samenleving.infonu.nl/sociaal/187795-pesten-op-de-werkvloer-doorbreek-het-taboe.html