Hoe voorkom je diefstal in de horeca, door eigen personeel

Veel
horecaondernemers hebben ermee te maken, diefstal door eigen personeel. Van het
weggeven van drankjes aan bekenden, het meenemen van een fles sterke drank naar
huis, tot het simpelweg onrechtmatig graaien in de kassa. Menig
horecaondernemer wordt vroeger of later geconfronteerd met deze interne
criminaliteit. Het risico op fraude is in de horeca velen malen groter dan in
andere branches, dit is met name toe te schrijven aan de grote hoeveelheid cash
geld dat dagelijks in de horeca in omloop is. Wat zijn de meest voorkomende
manieren van fraude en hoe kan men dit voorkomen?

Volgens
Misset Horeca lopen horecaondernemers circa 6 procent van hun bedrijfswinst
mis, als gevolg van interne criminaliteit door eigen medewerkers (Misset
Horeca, 19 september 2013). Interne criminaliteit, waaronder diefstal en
fraude, is niet iets waar horecaondernemers mee te koop lopen. Diefstal en
fraude in de horeca door het eigen personeel is lastig te bewijzen, het gaat
vaak gepaard met grote teleurstellingen en frustraties. Menig werkgever wil
graag zijn personeel vertrouwen en een fijne ambiance creëren, maar dit wordt
wel steeds lastiger bij vermoedens van diefstal en een weer niet kloppende
kassa. Dit veroorzaakt een slechte werksfeer en kan uiteindelijk ten koste gaan
van de ondernemers passie voor de horeca. Veel horecaondernemers geven geld uit
aan dure kassasystemen, intelligente doseerdoppen, camera’s en zelfs aan het
inhuren van privédetectives via een recherchebureau.

Vormen van diefstal in de horeca

Menig
horecaondernemer wordt op een dag geconfronteerd met fraude of diefstal door
eigen personeel. Het weggeven van een drankje aan bekenden of geld uit de kassa
in eigen zak steken, zijn slechts twee voorbeelden van diefstal. Andere vormen
van interne criminaliteit kunnen zijn:

·
het niet aanslaan van consumpties

·
het retourneren van consumpties

·
het onklaar maken van automatische kassasystemen

·
saboteren van elektronische beheer- en doseersystemen (Tik/Tap en
ABC-doppen)

·
het ‘vergeten’ om het geld van afgerekende bonnen in de kassa te doen

·
het meenemen van drank (met name sterke drank), voor thuisgebruik

·
het meenemen van etenswaren, voor thuisgebruik

·
ook voor thuisgebruik, schoonmaakmiddelen, pennen, koekenpannen e.d.

·
drankjes weggeven aan vrienden, familie en bekenden

·
het verkopen van zelf meegebrachte sterke drank

·
gasten meer laten betalen dan ze geconsumeerd hebben, het teveel verdwijnt
in de eigen zak

·
het ontvreemden van kasgelden

Personeel met kwaad in de zin wordt steeds
inventiever in het bedenken van manieren om te kunnen stelen, ziet ook Meester
Advocaten die horecaondernemers bijstaat in hun gevecht tegen diefstal. Gezien
de omvang van de fraude in horecagelegenheden, is het raadzaam een aantal
preventieve maatregelen te treffen, om zodoende diefstal zoveel mogelijk te
voorkomen.

Maatregelen om fraude en diefstal in de horeca te voorkomen

Helaas
zijn fraude en diefstal niet voor de volle honderd procent uit te bannen uit de
horeca. Daarvoor is het, onder andere door de grote hoeveelheid kasgeld, een te
grote verleiding voor sommige werknemers. Gelukkig zijn er wel maatregelen die
de ondernemer kan treffen om diefstal te reduceren.

Controle van het personeel

Selecteer
het personeel zorgvuldig en trek altijd referenties na. Als een potentiële
medewerker ‘moeilijk’ doet over het geven van referenties, dan moeten eigenlijk
alle alarmbellen gaan rinkelen. Bij twijfel kun je eventueel het zogeheten
waarschuwingsregister Stichting Fraude Aanpak Detailhandel raadplegen, waar de
namen te vinden zijn van veroordeelde fraudeurs.

Bij structurele kastekorten kun je kijken of er
een patroon zichtbaar is tussen de tekorten en het personeelsrooster. In geval
van een kastekort, schroom niet het betreffende personeelslid hierop aan te
spreken. Op deze wijze weet het personeel dat ze in de gaten gehouden worden,
tevens houd je de ‘controle’ buiten de taboesfeer.

Koopt een bepaalde medewerker plotseling hele
dure spullen, of wil een personeelslid altijd alleen afsluiten dan kunnen dit
signalen zijn, die wijzen op interne diefstal. Dit hoeft uiteraard niet, maar
het is minstens opvallend te noemen en de horecaondernemer doet er goed aan
deze persoon extra in de gaten te houden.

Het controleren van jassen en tassen is door de
werkgever toegestaan, mits deze controleregeling is opgenomen in het
huishoudelijk reglement, welke onderdeel is van de arbeidsovereenkomst. Een
medewerker die de overeenkomst heeft ondertekend, kan de controle niet
weigeren. Het niet meewerken aan de controle betekent dat de
arbeidsovereenkomst wordt geschonden. De eigenaar kan de medewerker sancties
opleggen en zelfs besluiten de overeenkomst te beëindigen.

Administratie en voorraadbeheer

Als je
als eigenaar niet exact weet wat de voorraad is en je ook geen notie hebt
hoeveel geld er dagelijks rondgaat, dan heb je diefstal minder snel in de
gaten. Het voeren van een goede administratie en voorraadbeheer zijn van
essentieel belang om controle te houden over de inkoop en verkoop. Alleen dan
worden veranderingen en afwijkingen zichtbaar. Het zou toch jammer zijn indien
je iemand verdenkt van diefstal maar dit niet kan bewijzen, omdat de
administratie een rommeltje is.

Cameratoezicht

Om je
bedrijfseigendommen te beschermen, kun je camera’s in de horecagelegenheid
ophangen. Vaak worden er camera’s geplaatst met zicht op het kassasysteem, wat
preventief tegen diefstal kan werken. Aan het ophangen van camera’s zijn echter
wel voorwaarden verbonden, zoals je kunt lezen op de website van Autoriteit Persoonsgegevens.

·
verborgen camera’s, waar niemand het bestaan van weet, zijn strafbaar

·
de inbreuk op de privacy van klanten en personeel dient zo minimaal
mogelijk te zijn

·
de horecaondernemer moet een zogenaamd ‘gerechtvaardigd belang’ hebben om
klanten of personeel te beschermen

·
er moet een noodzaak zijn om de camera’s op te hangen

·
de ondernemer heeft een informatieplicht over het cameratoezicht,
bijvoorbeeld door bordjes in de zaak op te hangen

·
de ondernemer mag de camerabeelden niet langer bewaren dan nodig is. Het
beleid hiervoor is maximaal 4 weken. Is er echter een criminaliteit vastgelegd,
dan mag de ondernemer de camerabeelden bewaren tot dit is afgewikkeld.

Aanwezigheid van de eigenaar

De
aanwezigheid van de eigenaar werkt preventief tegen diefstal. Stel ook een
manager aan, bij afwezigheid van de eigenaar, die controle en toezicht houdt.
De neiging om spullen of geld te stelen, wordt aanzienlijk minder als de
eigenaar of manager op de werkvloer aanwezig is.

Stel huisregels op

Er kan
een personeelsreglement of huisregels worden opgesteld, die onderdeel zijn van
de arbeidsovereenkomst en die het personeel dient te ondertekenen. Hierin
beschrijf je wat wel en niet binnen het bedrijf is toegestaan. De opgestelde
huisregels moeten natuurlijk voor iedereen gelden en worden ook door de
eigenaren en managers nageleefd. Onderwerpen die hierin aan bod kunnen komen
zijn onder andere:

·
diefstal is strafbaar en hierop volgen sancties

·
de wijze waarop men met de kassa dient om te gaan

·
hoe wordt de kas opgemaakt

·
afspraken sluiting en kasgeld

·
gebruik van bedrijfseigendommen

·
eventueel cameratoezicht

·
visitatie (controle van jassen en tassen)

·
fooien en geschenken van gasten

Horeca Nederland heeft een algemeen
personeelsreglement, die naar de eigen situatie kan worden ingevuld en
aangepast, het Model Huishoudelijk Reglement.

Waarom personeel vaak steelt van de baas

Volgens
Hoogleraar Stefan Thau (Professor of Organizational Behavior at INSEAD en aan
de Rijksuniversiteit Groningen) zal nagenoeg iedere werknemer, onder bijzondere
omstandigheden, verleid worden te stelen van de baas. Motieven hiervoor kunnen
zijn: schulden, wraak, buitensluiting en onderwaardering. Professor Thau, onderzocht
ongewenst gedrag van werknemers op de werkvloer en de psychologische gevolgen
hiervan.

Hoe komt het dat personeel zo vaak steelt van de
eigenaar? Het afwijkende gedrag zoals stelen, maar ook pesten en bewust
saboteren ligt vaak ten grondslag aan gevoelens van onrechtvaardigheid en ‘bij
de groep willen horen’, stelt Thau onder andere in zijn publicatie: Leader Mistreatment, Employee Hostility …. Thau
schetst in zijn onderzoek dat mensen die heel graag tot een bepaalde groep
willen horen, eerder geneigd zijn afwijkend gedrag te laten zien. Het ‘erbij
willen horen’, is bij sommigen een doel op zich geworden. Voor een medewerker
kan het primaire doel zijn om bij de groep aansluiting te vinden, door
bijvoorbeeld aardig gevonden te worden, aldus Thau. Mocht dit nu om een of
andere manier niet lukken (doel wordt niet behaald), dan kan de werknemer
afwijkend gedrag gaan vertonen. Expres langzaam werken, roddelen en wraak op de
leidinggevende nemen.

De werknemers die veel waarde hechten aan het
opbouwen en onderhouden van persoonlijke relaties met collega’s, blijken in de
praktijk het meest genegen dit ongewenste gedrag te vertonen. Thau benadrukt
dat het prettige gevoel van de zogenaamde vergeldingsactie, zoals het roddelen
of stelen, maar van korte duur is. Het geeft blijkbaar eerst een prettig gevoel
maar al snel komen ze erachter dat ze zichzelf door dit gedrag isoleren van de
rest.

Handelen uit wraak kan ook gebeuren als
medewerkers het idee hebben slecht te worden behandeld of niet gewaardeerd
worden ofwel zich buitengesloten voelen. De onvrede kan ontstaan door een nare
opmerking van een manager, maar ook doordat de aanvraag voor een vrije dag niet
ingewilligd wordt. Als de medewerker in kwestie al een laag zelfbeeld heeft,
kan zo’n opmerking of afwijzing een deuk in je zelfvertrouwen oplopen, aldus
Thau. Door te roddelen, stelen of te saboteren, heeft de medewerker het gevoel
dat hij wraak op de leidinggevende heeft genomen. Het vermindert het gevoel van
onrechtvaardigheid en de werknemer ervaart de diefstal daarom ook als
gerechtvaardigd. Helaas voor de medewerker, werkt wraak op de werkvloer
tegengesteld en zal het de relatie met collega’s en het management niet ten
goede komen, volgens Thau.

De ‘wraakreden’ voor diefstal wordt vaak
toegepast door mensen die er werkelijk alles voor over hebben om gezien,
gehoord, geliefd en gewaardeerd te worden. Als eigenaar of manager kun je wel
waakzaam zijn op deze signalen. Wie gedraagt zich de laatste tijd anders, welke
medewerkers voelen zich onzeker of achtergesteld, wie valt buiten de groep. Een
goede werksfeer, een beetje aandacht en een goed gesprek geeft dikwijls
verheldering van wat er onderhuids broedt.

Goede interne communicatie en op een sensitieve
manier managen, blijkt vaak een betere

diefstalpreventiemaatregel dan
visiteren en dure camerasystemen.

bron: https://eten-en-drinken.infonu.nl/horeca/185740-hoe-voorkom-je-diefstal-in-de-horeca-door-eigen-personeel.html